‘Ik ben blind’, deze drie simpele woorden vormen het begin van het spannende en meeslepende verhaal De stad der blinden, waarbij een oncontroleerbare epidemie van blindheid, de witte ziekte genaamd, uitbreekt. De ziekte verspreidt zich onwaarschijnlijk snel en uit wanhoop en angst voor besmetting besluit de regering de blinden te isoleren in een voormalig gekkenhuis. Daar breekt de hel helemaal los en dan rest alleen nog maar de vraag of de mensheid nog te redden valt.

In het kort: Stad der blinden

Een rij auto’s staat te wachten voor een rood stoplicht. Als het licht eindelijk op groen springt, trekt de eerste auto niet op, tot groeiend ongenoegen van de automobilisten erachter. Als ze het portier opentrekken, treffen ze een wanhopige bestuurder aan, die alleen maar kan uitbrengen dat van het ene moment op het andere blind is geworden.

Deze openingsscène is de katalysator van een reeks verbijsterende gebeurtenissen, die algauw apocalyptische vormen aanneemt. De blindheid blijkt besmettelijk: al snel ziet een groot deel van de bevolking niets meer. Alle slachtoffers worden in een ziekenhuis geïsoleerd. Binnen korte tijd spelen zich daar verschrikkelijke taferelen af, die de vraag naar goed en kwaad, naar de grenzen van de menselijkheid haast ondraaglijk actueel maken.

de stad der blinden Jose Saramago recensie

Geen gewoon boek

Dat De stad der blinden geen gewoon boek is, merk je al vanaf de eerste bladzijde zowel aan de lay-out als het verhaal. Doorheen het hele boek blijft er een grote afstand tussen de lezer en de personages doordat het boek het verhaal van een hele gemeenschap beschrijft en het dus even duurt voor je het groepje hoofdpersonages kent en daarbij blijven al deze personages doorheen het hele boek naamloos. Want een naam is zinloos wanneer je blind bent en geen gezicht aan die naam kan koppelen, alleen een stem is belangrijk. Ondanks deze afstand zat ik wel volledig in het verhaal.

‘Het thema van dit boek is een uiterst interessante blik op onze huidige maatschappij’

Een interessante blik op de huidige maatschappij

Bovendien is het thema van dit boek een uiterst interessante blik op onze huidige maatschappij. Het behandelt een maatschappelijke en ethische kwestie die ooit misschien werkelijkheid wordt. De huidige samenleving is gebaseerd op zelfstandigheid en vooruitgang. Maar in De stad der blinden maakt Saramago duidelijk hoe afhankelijk men altijd van elkaar zal zijn. Mensen die de elektriciteit voorzien, mensen om je te helpen, wanneer je niet meer voor jezelf kan zorgen etc.

‘Deze diepe laag in het boek had me helemaal in de greep en boeide me enorm’

Hoe graag de hedendaagse mens ook alles zelf zou willen kunnen, is dat niet het geval. Het verhaal trekt de mensheid in twijfel. Hoe zoiets simpels als het verdwijnen van het zicht het hele menselijke bestaan zou kunnen vernietigen. Ook al beschouwt de mens zich als een superieur ras, men zou nooit snel genoeg kunnen ingrijpen en evolueren zou te veel tijd vragen om een dergelijke epidemie te overleven. Deze diepe laag in het boek had me helemaal in de greep en boeide me enorm.

de stad der blinden Jose Saramago recensie

Het eindoordeel: onbeantwoorde vragen aan het einde, maar ondanks dat een tijdloze parel

Hoewel het einde me zeker wist te bekoren, was het ook het enigste moment in het boek dat ik ‘op mijn honger bleef zitten’. Ik was door het hele boek heen nieuwsgierig naar de afloop: zouden de mensen hun zicht wel of niet meer terug krijgen? Deze grote vraag werd beantwoord, maar een heleboel andere vragen die zich tijdens het lezen hadden opgestapeld, bleven onbeantwoord. Hier had ik het gevoel dat de auteur mij toch nog wat uitleg was verschuldigd. Ik verwachtte een spectaculaire ontknoping, maar die was er niet. Toch was het boek daarom niet minder sterk.

De stad der blinden is een tijdloze parel’

In conclusie is De stad der blinden een tijdloze parel dat een groot vraagstuk over de huidige maatschappij met een apocalyptische laag behandelt, dat je aan het denken zet. Na dit boek heb ik de smaak wel te pakken en wil ik zeker meer werken lezen van Saramago en dus is dit boek zeker een aanrader voor iemand die een uniek boek wil lezen dat nog een hele tijd in je hoofd blijft rondspoken. Ik geef het boek 4 sterren.

De stad der blinden Boek omslag De stad der blinden
Blindness #1
José Saramago
Literatuur en romans, sci-fi/dystopisch
Meulenhoff
Juni 2006 (nieuwe versie: juli 2015)
Paperback
336

Een rij auto's staat te wachten voor een rood stoplicht. Als het licht eindelijk op groen springt, trekt de eerste auto niet op, tot groeiend ongenoegen van de automobilisten erachter. Als ze het portier opentrekken, treffen ze een wanhopige bestuurder aan, die alleen maar kan uitbrengen dat van het ene moment op het andere blind is geworden.

Deze openingsscène is de katalysator van een reeks verbijsterende gebeurtenissen, die algauw apocalyptische vormen aanneemt. De blindheid blijkt besmettelijk: al snel ziet een groot deel van de bevolking niets meer. Alle slachtoffers worden in een ziekenhuis geïsoleerd. Binnen korte tijd spelen zich daar verschrikkelijke taferelen af, die de vraag naar goed en kwaad, naar de grenzen van de menselijkheid haast ondraaglijk actueel maken.