Rameen, Behrouz, Zahra, Fereshteh, Kamran, Hamlet en Mitra: allemaal namen die je nu nog niks zullen zeggen, maar die je na het lezen van Aria dagen later nog zonder na te denken zal kunnen opdreunen. Nazanine Hozar’s indrukwekkende debuut verweeft moeiteloos een groot aantal verschillende verhaallijnen met elkaar. Allemaal van personages die tot de laatste pagina blijven boeien.

De coming-of-age roman Aria, debuut van de Iraanse Nazanine Hozar, speelt zich af in Teheran gedurende de jaren vijftig tot zeventig. Aria, de gelijknamige hoofdpersoon, wordt vlak na haar geboorte door haar moeder te vondeling gelegd. De barmhartige Behrouz vindt haar en besluit haar in huis te nemen. In de jaren die daarop volgen lezen we het verhaal van Aria’s opgroeien van jong meisje tot volwassen vrouw tegen de achtergrond van de Iraanse revolutie. De meerdere vrouwen die de rol van Aria’s moeder op zich nemen vormen de leidraad van het verhaal, waarin geen enkel personage onuitgewerkt blijft.

De aandacht die Hozar in dit boek besteedt aan het uitdiepen van ieder van haar personages is dan ook bewonderenswaardig. De lezer komt uitgebreid te weten waarom elk personage doet wat hij of zij doet, wat meer inzicht geeft in de beweegredenen van mensen die soms verschrikkelijke dingen doen. De verschillende moederfiguren, Zahra, Fereshteh en Mehri, zijn boeiende personages en hun afzonderlijke achtergrondverhalen vervelen nergens. Ook geven de drie periodes waarin een bepaald moederfiguur centraal staat meer structuur aan het verhaal, dat soms nogal lang kan lijken met een enorm aantal belangrijke gebeurtenissen.

Het knappe aan dit verhaal is dan ook dan het goed te volgen blijft en leest als een ware pageturner, terwijl het zoveel verschillende personages en verhaallijnen met elkaar verweeft.

Het knappe aan dit verhaal is dan ook dan het goed te volgen blijft en leest als een ware pageturner, terwijl het zoveel verschillende personages en verhaallijnen met elkaar verweeft. Van vrijwel elk noemenswaardig personage krijgt de lezer het gehele achtergrondverhaal te horen, waarna al deze verhalen uiteindelijk met elkaar verbonden blijken te zijn. Dit is natuurlijk niet de meest originele manier om een verhaal op te bouwen, maar wel eentje die zelden zo goed slaagt als in dit boek. Het einde, waarin de verhalen van alle personages op explosieve wijze samenkomen, zal dan ook menig lezer kippenvel bezorgen.

Een andere schrijver die dit ook vrijwel altijd weet te bewerkstelligen is Khaled Hosseini. Het boek doet dan ook ontzettend denken aan zijn romans. Uitgeverij Cargo stelt op hun website deze roman al aan te bevelen aan lezers van de Afghaanse schrijver, maar na het lezen van het boek blijkt de gelijkenis nog verbluffender dan verwacht. Hosseini’s En uit de bergen kwam de echo verweeft op zeer vergelijkbare wijze de verhalen van verschillende personages met elkaar. In Hozar’s boek blijft echter de verhaallijn van hoofdpersonage Aria door het hele boek heen centraal staan, terwijl Hosseini de aandacht van het ene naar het andere personage verplaatst. De schrijfstijl is daarentegen ook precies Hosseini: verhalend, sferisch en geschreven op een manier die de gebeurtenissen grotendeels voor zichzelf laat spreken. Nazanine Hozar heeft, net als Hosseini, het principe van “show, don’t tell” goed begrepen.

Nazanine Hozar heeft, net als Hosseini, het principe van “show, don’t tell” goed begrepen.

Mijn kennis van de Iraanse revolutie is niet uitgebreid genoeg om te kunnen beoordelen of de historische gebeurtenissen overal correct worden beschreven. Wel is het op zijn plaats om op te merken dat hier en daar wat achtergrondinformatie over de Iraanse revolutie, te midden waarvan dit verhaal zich afspeelt, prettig zou zijn geweest. Wikipedia erbij pakken is dan ook op sommige plekken in het verhaal zeker geen overbodige luxe.

Afgezien van dit ene minpuntje is Aria een absoluut aan te bevelen boek. Het sleept de lezer vanaf de eerste pagina mee het verhaal in en is ontzettend goed opgebouwd. Maar de belangrijkste reden om dit boek op te pakken is toch de personages: goed uitgewerkt en onvergetelijk, maar bovenal menselijk.

Nazanine Hozar
Aria
ISBN 9789403181202
Uitgeverij Cargo, Amsterdam
Vanaf maart 2020 in de boekhandel
https://www.uitgeverijcargo.nl/boek/aria/