Recensie | ‘Het verre veld’ is verrassend voor lezers met lange adem

Madhuri Vijay’s bijna als “naturalistisch” te karakteriseren debuutroman Het verre veld gaat over de sociale onrust in Kashmir, de eindeloze spanningen tussen de moslimgemeenschap en de hindoe-gemeenschap en over de gevolgen van ondoordacht handelen. Een boek dat bijna vierhonderd bladzijden vrij conventioneel lijkt te zijn, maar dan toch nog uitzonderlijk verrast.

In Het verre veld lezen we over Shalini, een meisje van 24 jaar uit de Zuid-Indiase stad Bangalore. Ze gaat na de dood van haar moeder op reis naar het conflictgebied Kashmir, waar kledingverkoper Bashir Ahmed vandaan komt. Hij was goed bevriend met haar vaak ondoorgrondelijke en afstandelijke moeder, en in een poging herinneringen aan haar kindertijd op te halen besluit ze naar hem op zoek te gaan. Eenmaal in Kashmir aangekomen stuit ze echter al snel op de realiteit van de hoog oplopende spanningen tussen de hindoe- en de moslimgemeenschap, waarbij haar eigen zoektocht vrijwel volledig in het niet valt. Vijay weet op een verrassende manier inzichtelijk te maken wat de consequenties zijn van het blind handelen naar eigen privileges.

Vijay weet op een verrassende manier inzichtelijk te maken wat de consequenties zijn van het blind handelen naar eigen privileges

Het verre veld is een boek voor de lezer met een lange adem. Het verhaal kabbelt gedurende zo’n vierhonderd pagina’s heel rustig voort, om dan op het eind nog een bom in te laten slaan die je het boek met heel andere ogen doet bekijken. Wat betreft dat voortkabbelen; ondanks de trage progressie van de verhaallijn houdt Vijay de lezer er wel constant bij met haar levendige beschrijvingen van zowel de personages als de omgeving. Het is een boek met heldere, ondubbelzinnige zinnen en leest daarmee lekker weg, iets wat je niet zou verwachten bij een boek met zo’n politiek thema. In die zin maakt Vijay dan ook de sociale onrust in Kashmir (voor mij tot dan toe onbekend) op een toegankelijke manier inzichtelijk en begrijpelijk.

Afgezien van het interessante einde moet dit boek het dus vooral hebben van de schrijfstijl: Shalinis langzame transitie van druk stadsleven naar rustig plattelandsleven is niet altijd even spannend om over te lezen. Wel weer slim gedaan is dat op die manier de inhoud van het verhaal de ervaring van de lezer spiegelt. Terwijl Shalini zich aanpast aan een trager en ‘mindfuller’ leven, raakt ook de lezer steeds meer gewend aan de rustige opbouw en de kleurrijke beschrijvingen van omgevingen waarin aanvankelijk weinig gebeurt.

De inhoud van het verhaal spiegelt de ervaring van de lezer

Al met al is Het verre veld een goed weglezend literair experiment over wat er gebeurt wanneer een bevoorrecht iemand de gevolgen van een wrange sociale situatie van dichtbij meemaakt. Probeer je te helpen, iets aan de situatie te veranderen? Of is het beter om enkel te aanschouwen? Het slim geschreven Het verre veld is een roman die dit duivelse dilemma rijkelijk illustreert.

Madhuri Vijay
Het verre veld
ISBN 9789029093439
Uitgeverij Meulenhoff, Amsterdam
Vanaf april 2020 in de boekhandel
https://www.meulenhoff.nl/producten/het-verre-veld-9789029093439