Bij wie stond Kader Abdolah niet op de literatuurlijst? Hij is onmisbaar in de Nederlandse literatuur en neemt mensen mee naar verre landen en culturen, maar blijft toch zo dichtbij huis. Met Farao van de Vliet laat Abdolah zien hoe mooi en dierbaar een vriendschap kan zijn, wanneer je er onvoorwaardelijk voor elkaar bent. Maar is het nou fictie of non-fictie?

Zayed Hawass aka Herman van Raven is zijn hele leven lang een beroemde Egyptoloog geweest, ereburger van Den Haag. Maar hij is oud en veel van zijn herinneringen zijn vervaagd. Zijn beste vriend Abdolkarim Ghasem is niet alleen zijn rechterhand, maar ook zijn vervangend geheugen. Vlak voordat de oudheid in het lichaam van Herman trad, heeft Herman aan Abdolkarim een geheim verteld. Een geheim dat is verstopt in de kelder van zijn huis. Abdolkarim heeft Herman beloofd om hem te helpen met dit geheim. Nu ze beide aan het einde van hun leven zijn, besluiten ze samen om actie te voeren. Het geheim moet de kelder uit.

Tijdens het lezen moest ik kort denken aan Hersenschimmen van J. Bernlef. In beide boeken wordt dementie zo eerbiedig omschreven. Er is respect voor degene die vergeet, maar ook voor de mensen die er maar mee moeten leven. Familie en vrienden die langzaam zien hoe hun geliefde verdwijnt. De ongrijpbaarheid, het verdriet en de angst voor het zwarte gat waar ooit het verleden zat opgeslagen. Herman heet nu Zayed en verdwaalt vaak langs de Vliet, wanend in het oude Egypte. Alsof hij langs de Nijl wandelt, de woeste rivier die Zayed en Abdolkarim met elkaar heeft verbonden. Twee oude mannen die zich in de laatste fase van hun leven vastgrijpen aan elkaar, om de herinnering aan Egypte levend te houden. Maar, zegt Abdolkarim in het verhaal: ‘Als je geen last van het verleden hebt, heb je geen last van het heden. Dat is op zich een geschenk van het leven.’

Het boek bevat een levensles voor iedereen. Je kunt het op honderden verschillende manieren interpreteren en dat is zo bijzonder aan de schrijfstijl van Abdolah. Er is geen goede manier om het verhaal te begrijpen: er zijn honderden wegen, synoniemen en motieven. Dus non-fictie of fictie, dat zal voor jou persoonlijk verschillen. Je kunt het lezen alsof je je in een sprookje waant, met de vriendschap van de mannen in het middelpunt. Meegaan in de dementie en vergetelheid. Of het is een levensecht verhaal met een scherp randje, met het ouderdom in het vooruitzicht.

Kader Abdolah
Farao van de Vliet
9789044642599
Uitgeverij Prometheus, Amsterdam
Verschenen op 25 oktober 2019
https://uitgeverijprometheus.nl/catalogus/de-farao-van-de-vliet.html